Васеъшавии хаттӣ ва ҳаҷмии ҷисмҳо

Ҳангоми гарм кардани ҷисми сахт фосилаи байни зарраҳои он ба ҳисоби миёна меафзояд, чунки амплитудаи лаппишҳои зарраҳо зиёд мегардад. Ин боиси васеъшавии ҷисм мегардад. Баръакс, ҳангоми хунукшавӣ ҷисм фишурда, яъне андозаҳои он хурд мегарданд. Аз натиҷаҳои таҷрибаҳои сершумор ба хулосае омадан мумкин аст, ки васеъшавии ҷисмҳои сахт ба ҳама тарафҳо якхела мебошад. Бузургии васеъшавии ҳаҷмии ин гуна ҷисмҳоро чун дар моеъҳо мувофиқи формулаи

Муфассал

Ҳаракати ҳароратии молекулаҳо

Чӣ тавре ки аз физикаи синфи 7-ум медонед, моддаҳо аз молекулаҳо иборатанд. Молекулаҳо ба чашми оддӣ нонамоён бошанд, ҳам мавҷудият ва ҳаракати онҳоро бо таҷрибаҳои сершумор тасдиқ кардан мумкин аст. Мавҷудияти воқеии молекулаҳоро далелҳои сершумори таҷрибавӣ тасдиқ менамоянд, чунончи: омехташавии моеъҳо, назар ба суммаи ҳаҷмҳои моеъҳои гуногуни омехташаванда хурд будани ҳаҷми ҳосилшуда, паҳншавии бӯйҳо, бухор гардидани моеъҳо ва ғайраҳо. Исботи бевоситаи ҳаракати молекулаҳо ҳаракати броунӣ, ҳал шудани моддаҳо, ҳодисаи диффузия ва ғайраҳоянд.

Муфассал

Ду методи омухтани ҳодисаҳои ҳароратӣ

Дар табиат ҳодисаҳое рӯй медиҳанд, ки барои шарҳ доданашон қонунҳои механика кифоя нестанд. Масалан, аз гармй васею аз хунукй фишурда шудани ҷисмҳо, бухор гардидани моеъҳо, ба моеъ табдил ёфтани ҷисмҳои сахт ва гайраҳо, ки ҳодисаҳои ҳароратй номида мешаванд (аз арабии-гармӣ). Таърихан ҳодисаҳои ҳароратӣ аз ду нуқтаи назар: термодинамики (аз юнонии гармӣ, тафсон ва қувва) ва молекулӣ-кинетикӣ омӯхта мешаванд.

Муфассал